Scheikundige en cosmeticawetenschapper dr. Heleen Kibbelaar: ‘Stop met blindstaren op de ingrediëntenlijst’

Ze studeerde scheikunde, deed onderzoek bij grote cosmeticabedrijven en vertaalt ingewikkelde cosmeticawetenschap naar begrijpelijke taal. In haar nieuwe boek De Beautybijbel rekent Heleen Kibbelaar af met hardnekkige beautyfabels. ‘Een ingrediëntenlijst vertelt lang niet zoveel als mensen denken.’

Je hebt een achtergrond in de scheikunde. Hoe beland je dan in de wereld van skincare?

‘Dat vinden mensen inderdaad vaak verrassend. Tijdens mijn studie scheikunde mocht ik een uitwisselingsprogramma volgen aan de Universiteit van Montpellier in Frankrijk. Daar ontdekte ik de wetenschap achter cosmetica. We stonden iedere week in het lab om producten te ontwikkelen en te testen. Daarna deed ik onderzoekbij grote cosmeticabedrijven in Parijs en Shanghai. Toen wist ik: dit is wat ik wil doen.’

Op social media draait het veel om de ingrediëntenlijst. Volgens jou kijken we naar het verkeerde.

‘Dat is misschien wel de belangrijkste boodschap uit mijn boek. Op TikTok zie je voortdurend video’s waarin iemand een ingrediëntenlijst scant en vervolgens vertelt of een product goed of slecht is. Zo werkt cosmetica simpelweg niet. Ingrediënten werken samen. Je kunt op basis van alleen een ingrediëntenlijst niet bepalen of een product effectief is of geschikt is voor jouw huid.’

Waar moet je dan wél op letten?

‘Op de claimonderbouwing. Stel dat een crème zegt ‘voor de droge huid’, dan is daar relatief weinig onderzoek voor nodig. Maar claimt een merk bijvoorbeeld ‘24 uur hydratatie’ of ‘22 procent meer hydratatie’, dan moet dat met objectieve testen zijn aangetoond. Vaak staat er ergens een asterisk bij de claim met uitleg over de uitgevoerde onderzoeken. Dat zegt uiteindelijk veel meer over een product dan alleen de ingrediëntenlijst.’

Meer is niet automatisch beter, je hebt echt geen tien producten nodig

Er gaan online ook veel waarschuwingen rond over ‘schadelijke’ ingrediënten. Moeten we ons zorgen maken?

‘Nee. Dat is een van de grootste misverstanden die ik tegenkom. Voor cosmeticaproducten gelden strenge Europese veiligheidsregels. Voordat een product in de winkel ligt, moet de veiligheid uitgebreid worden beoordeeld. Toch zie je op social media regelmatig angst ontstaan rondom ingrediënten zoals parabenen. Vaak ontbreekt daarbij de wetenschappelijke context.’

Wat raad je iemand met een gevoelige huid aan: minder producten of juist de juiste producten?

‘Meer is niet automatisch beter. Je hebt echt geen tien producten nodig. Een goede basisroutine bestaat uit een milde reiniger, eventueel een serum, een dag- of nachtcrème en overdag natuurlijk zonnebrand. Wil je meerdere producten gebruiken? Let dan vooral op dat je niet allerlei sterke ingrediënten tegelijk stapelt, zoals exfoliërende zuren en retinol.’

Lees ook