Gezondheid Aangeboden door STICHTING VRUCHTBAARHEID

Zó werkt het echt. Denk op tijd aan je vruchtbaarheid

Vruchtbaarheid is voor veel mensen iets waar pas over wordt nagedacht wanneer het niet lukt. Dagelijks merken fertiliteitsartsen Odine Aandewiel-van Haastert en Merel van den Berg wat de impact daarvan kan zijn. Met Stichting Vruchtbaarheid zetten zij zich in om feitelijke, wetenschappelijk onderbouwde informatie toegankelijk te maken, voordat vruchtbaarheid een probleem wordt.

Wist je dat de kans op zwangerschap slechts vijf procent per maand is als je 40 jaar bent? En dat wereldwijd 1 op de 6 volwassenen te maken krijgt met vruchtbaarheidsproblemen? Voor veel mensen kan dit een levenslange impact hebben. Toch is er nog te weinig kennis over, en dat heeft grote gevolgen. ‘We hebben het op school uitgebreid over hoe je níét zwanger wordt’, zegt Aandewiel-van Haastert, ‘maar nauwelijks over hoe vruchtbaarheid werkt.’

Leeftijd is de grootste factor

Een vrouw wordt geboren met al haar eicellen. Vanaf de geboorte neemt die voorraad af, en naarmate de jaren verstrijken ook de kwaliteit. ‘Vanaf het dertigste levensjaar gaat die afname sneller’, legt Aandewiel-van Haastert uit. Waar een vrouw van dertig per maand ongeveer 25 procent kans heeft om zwanger te raken, is dat rond haar veertigste nog zo’n 5 procent. Ook de kans op een miskraam stijgt: van ongeveer 10 procent naar 30 procent. Vruchtbaarheid is bovendien geen exclusief vrouwenthema. Mannen maken weliswaar dagelijks nieuwe zaadcellen aan, maar ook daar speelt leeftijd en leefstijl een rol. Het kan leiden tot DNA-schade in zaadcellen en daarmee tot verminderde vruchtbaarheid of hogere kans op miskramen. Aandewiel-van Haastert: ‘Vrouwen kampen vaak met enorme schuldgevoelens wanneer iets misgaat. Maar mannen tellen hierin ook echt mee.’

“Vrouwen kampen vaak met enorme schuldgevoelens wanneer iets misgaat. Maar mannen tellen hierin ook echt mee”

Sociale Media

In de spreekkamer leven bovendien hardnekkige misverstanden over vruchtbaarheidsbehandelingen. IVF wordt vaak gezien als een soort vangnet: lukt het niet vanzelf, dan is er altijd een behandeling. ‘Dat beeld klopt niet’, zegt van den Berg. ‘IVF kan niets toevoegen wat biologisch niet meer aanwezig is. Als er weinig of geen eicellen meer zijn, kunnen we die niet meer aanmaken.’ IVF werkt het best bij specifieke oorzaken, zoals afgesloten eileiders. Maar ook dan blijft leeftijd bepalend. ‘Het is belangrijk dat mensen dit weten vóórdat ze keuzes maken.’

Naast het gebrek aan voorlichting speelt ook sociale media een grote rol in het ontstaan van misverstanden. ‘We zien in de spreekkamer dat vrouwen zich vaak beroepen op verhalen die ze online zien’, zegt Aandewiel-van Haastert. ‘Vrouwen die op hun 42e of 43e nog moeder worden. Dat kán, maar het is voor de meeste mensen niet weggelegd. En die nuance ontbreekt vaak.’ Die eenzijdige voorbeelden scheppen onrealistische verwachtingen. ‘Mensen denken dan: als zij het kan, kan ik het ook wel. Maar ze zien niet hoeveel moeite of medische trajecten meespelen.’

Stichting Vruchtbaarheid

Juist om die reden richtten beide artsen Stichting Vruchtbaarheid op. ‘We willen voorkomen dat mensen onnodig in een fertiliteitstraject belanden’, zegt Van den Berg. ‘Door kennis eerder beschikbaar te maken, kunnen mensen bewustere keuzes maken over hun eventuele kinderwens en timing.’ Als de financiën rond zijn, hopen de artsen zo snel mogelijk een laagdrempelige vruchtbaarheidstelefoon te realiseren, waar mensen met vragen terechtkunnen. ‘Er hangt nog steeds veel schaamte rondom vruchtbaarheidsproblemen. Veel mensen voelen zich alleen. Betrouwbare informatie kan daarin enorm helpen.’

Dit artikel is tot stand gekomen met de steun van Merck. De inhoud is onafhankelijk geschreven.

Klik hier en bezoek de website van Stichting Vruchtbaarheid, waar zij wetenschappelijk onderbouwde informatie over vruchtbaarheid, leeftijd en keuzes delen. Deze informatie vind je ook via hun sociale media-kanalen, @stichtingvruchtbaarheid.

Lees ook