Erik Scherder: ‘voor een kinderbrein bestaat er geen betere training dan spelen’

Wie een kind ziet klimmen, hutten bouwen of eindeloos met LEGO ziet spelen, denkt misschien vooral aan plezier. Maar volgens hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder gebeurt er ondertussen veel meer. Juist tijdens het spelen leggen de hersenen van het kind nieuwe verbindingen aan. ‘Spelen is een van de krachtigste manieren om de ontwikkeling van het kinderbrein te optimaliseren.’

Wie denkt dat spelen vooral ontspanning is, onderschat volgens Scherder wat er in een kinderbrein gebeurt. ‘Spelen is een vorm van verrijking. Het is nooit precies hetzelfde, je bedenkt steeds nieuwe oplossingen en doet het vaak samen met anderen. Dat maakt spelen zo ontzettend waardevol voor de ontwikkeling van kinderen.’ Tijdens het spelen worden voortdurend hersennetwerken aangesproken. Of een kind nu een hut bouwt, een klimrek beklimt of een toren van blokken maakt: telkens wordt het brein uitgedaagd om creatief te denken, problemen op te lossen en grenzen te verleggen. ‘Die netwerken zijn bij kinderen nog volop in ontwikkeling. Juist daarom willen ze nieuwe ervaringen opdoen.’

Scherm uit en naar buiten

Dat kinderen tegenwoordig veel tijd achter een scherm doorbrengen, ziet Scherder met lede ogen aan. Toch maakt hij een belangrijk onderscheid. ‘Gamen is iets anders dan eindeloos op een telefoon scrollen. Bij een game moet je nieuwe levels halen en blijf je nadenken. Dat kan het brein best uitdagen. Maar doe dat maximaal een uur en ga daarna vooral naar buiten.’

Juist buitenspelen heeft volgens hem unieke voordelen. Kinderen rennen, klimmen, vallen en staan weer op. Ze kijken in de verte, bewegen voortdurend en gebruiken hun hele lichaam. ‘Dat is precies wat een kinderbrein nodig heeft.’

Tijdens het spelen worden voortdurend hersen- netwerken aangesproken die daardoor sterker worden en nieuwe verbindingen aanleggen

Beweging op school

Ook op school zou volgens Scherder meer bewogen mogen worden. Hij pleit ervoor om kinderen niet uren achter elkaar stil te laten zitten. ‘Laat kinderen elk half uur drie minuten bewegen. Dat kan al door simpele oefeningen naast de tafel. Uit onderzoek blijkt dat bewegen niet alleen goed is voor de gezondheid, maar ook de aandacht en concentratie verbetert.’

Zijn belangrijkste boodschap aan ouders? Maak spelen weer vanzelfsprekend. ‘Hoe jonger kinderen leren dat bewegen en buitenspelen een normaal onderdeel van de dag is, hoe beter. Trek eropuit, speel mee in de speeltuin of laat ze samen met vriendjes op avontuur gaan. Voor een kinderbrein bestaat er eigenlijk geen betere training.’

Lees ook