Neuroprofessor Erik Scherder: ‘Buitenspelen is voeding voor het kinderbrein’

In een tijd waarin schermen overal zijn, raken steeds meer kinderen hun natuurlijke speelruimte kwijt. Buiten spelen maakt plaats voor scrollen, en een middag fantaseren is vervangen door uren achter een tablet. Rampzalig voor het kinderbrein, zegt neuroprofessor Erik Scherder.

Tijdens het spelen gebeurt er van alles in het hoofd van een kind. Het is volgens neuroprofessor dr. Erik Scherder niet alleen beweging, maar ook voeding voor de hersenen. Het versterkt hun zelfvertrouwen en het bereidt ze voor op de maatschappij van later “Het brein van een kind vraagt om ontdekken, om nieuwe situaties en kleine tegenslagen,” legt hij uit. “Tijdens het spelen is niets hetzelfde en juist dat prikkelt de hersennetwerken die helpen bij sociale cognitie, emotie- regulatie en zelfvertrouwen.”

Generatie binnenzitters

Toch spelen kinderen vandaag de dag veel minder dan dat hun ouders vroeger deden. Of dat nu binnen met speelgoed is of buiten in een speeltuin. Een ontwikkeling die dr. Scherder frustreert maar ook motiveert om nog harder te strijden voor verandering. Want kinderen die minder spelen, krijgen daar op latere leeftijd echt last van. “We zien het nu al aan hun mentale en fysieke gezondheid. Diabetes type 2, een ouderdomsziekte, komt inmiddels voor bij kinderen van vijf. En dat terwijl het voorkomen zó simpel kan zijn.”
Daarbij pleit hij ook voor meer verantwoordelijkheid bij scholen en de overheid. “We kunnen ouders niet alles laten dragen. Op school zit een kind uren per dag; dáár moeten we ruimte maken om te bewegen. Zet systemen op die het normaal maken om elk half uur even drie minuten te bewegen Dat dat goed is voor een kind is niet alleen mijn mening, dat is ook wetenschappelijk effectief bewezen.” Spelen vergroot volgens hem bij kinderen de cognitieve reserve: de veerkracht van het brein. “Hoe meer je die reserve opbouwt, hoe beter je later kunt omgaan met stress, tegenslagen en emoties. En dat gebeurt niet op TikTok, maar tijdens het spelen.”

Het brein van een kind vraagt om ontdekken

De kracht van prikkels

Scherder benadrukt dat spelen veel meer doet dan alleen energie verbranden. “Wanneer kinderen rennen, vallen, klimmen of fantaseren, bouwen ze letterlijk verbindingen in hun hersenen. Die netwerken floreren door variatie en onvoorspelbaarheid.” En ja, ook ruzietjes tussen kinderen tijdens het spelen horen daarbij. “Het brein leert pas veerkracht als het weerstand ervaart. Als alles altijd soepel gaat, bouw je geen controle op je emoties op.” Wat kunnen ouders dan doen? “Heel simpel: stuur je kind naar buiten”, zegt Scherder. “Laat ze voetballen, hutten bouwen, of gewoon wat rondhangen met vriendjes. Het hoeft niet perfect georganiseerd te zijn. Juist die vrijheid, dat een kind zelf bedenkt wat het gaat doen, is cruciaal voor zijn zelfvertrouwen.”

Lees ook